Pokazywanie postów oznaczonych etykietą subiektywnie o książkach. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą subiektywnie o książkach. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 7 lutego 2016

Lewis Desoto "Malarz nadziei"

           

Książkę poleciła mi Pani Bibliotekarka i chwała jej za to:). Lewis Desoto nie jest artystą bardzo popularnym (przynajmniej w Polsce) i łatwo byłoby go przeoczyć w stertach kolorowych okładek.

Głównego bohatera książki, Leo Millara, malarza, poznajemy w czasie, kiedy mierzy się ze stratą dwóch bliskich mu osób. Jedynych bliskich. Leo nieraz budzi się w nocy daleko przed świtem, kiedy przeszłość wydaje się porażką, a przyszłość niemożliwością. Pełen rezygnacji i twórczej niemocy trafia na normandzką wyspę. Owo miejsce okazuje się idyllicznie, a jednocześnie całkiem przyziemnie piękne. Dzika przyroda i proste naturalne jedzenie. Kapliczka z obrazem wymagającym odrestaurowania. Spotkani mieszkańcy okazują się być przyjaźni bądź intrygujący... w szczególności pewna tajemnicza kobieta oraz nieoswojony chłopiec... Może nie wszystko jest skończone? Może życie zawsze ma coś do zaoferowania, nawet jeśli nie jest to dokładnie tym, czego się spodziewamy?

"Malarz nadziei" to powieść o unikalnym klimacie. Napisana z dużą wrażliwością zarówno na wewnętrzny świat człowieka jak i uroki otaczającej przyrody. Leo patrzy na świat okiem malarza i to, co widzi w naturalny sposób przekształca w obrazy, dzieła sztuki. I to jest głównym "smaczkiem" powieści.

Lubię też, kiedy książka przenosi do miejsc, w których już byłam i które dzięki lekturze mogę znów przywołać w wyobraźni:

 
 Paryż: Sekwana, Katedra Notre Dame
 
 
Cypr: nazwa miejsca umknęła... uuups.

Komu szczególnie może spodobać się powieść? Artystycznym duszom, miłośnikom malarstwa i ładnych miejsc, osobom szukającym ukojenia lub wytchnienia. Miłośnik wartkiej akcji i rozbudowanej fabuły odejdzie z kwitkiem. To książka kierująca do wnętrza. Podsumowując - polecam. Warto poświęcić czas na lekturę "Malarza nadziei".
 
Na deser proponuję zajrzeć do pracowni Autora i posłuchać o jego inspiracjach:

.

poniedziałek, 16 listopada 2015

"Moje francuskie życie" Vicki Archer

To był szary czas: plucha, słońce starannie ukrywające się za chmurami...
 
Na księgarnianej półce czarno-biała okładka z deszczową ulicą Paryża... Nie mogłam pozostać obojętna... Kredowy papier, zdjęcia uwieczniające prowansalskie pejzaże i elementy codziennego paryskiego  życia. "Coś" unosiło się w powietrzu - francuski klimat - elegancja, zamiłowanie do pełnych uroku detali... Mmmm... Oglądanie przeszło w pożądanie, pożądanie w chęć kupna... Vicki Archer, mieszkanka Sydney, zauroczyła się starą dostojną posiadłością na obrzeżu Saint-Remy-de-Provence, a ja początkiem jej opowieści i barwnymi fotografiami... Sfinalizowałam zakup. Piękno ma swoją cenę.
 
Z przyjemnością zagłębiłam się w historię Vicki, która wraz z rodziną osiedliła się na południu Francji. Nadzorowanie remontu posiadłości, wizyta na targu staroci, spacer po paryskich placach i ulicach, kąpiel w prowansalskim lipcowym słońcu, posiłki... To  opowieść o rozsmakowywaniu się w życiu... ze wszystkimi barwami i aromatami... Album karmi oczy i wyobraźnię. Inspiruje do upiększania i nieśpiesznego smakowania codzienności:  Sekret "la mode francaise" to ludzie zakochani w przyjemnościach życia, pełni pasji, którzy nie boją się tego pokazać, to miejsca, gdzie czci się indywidualność i przyklaskuje pomysłowości. Styl wymaga czasu, Francuzi go mają.

Pomagał mi też w pielęgnowaniu marzenia o podróży. Marzenie rosło, nabrzmiewało... i się ziściło. 

To były deszczowe, i, na szczęście, bezpieczne dni w Paryżu. Ale o tym innym razem...
 
 
 

wtorek, 7 kwietnia 2015

Doris Lessing: "Odpowiednie Małżeństwo"


 

Gdybym miała porównać ją do trunku, byłaby to wytrawna nalewka  - mocna, pobudzająca witalność - o głębokich, ziołowych nutach smakowych, ze szczyptą piołunu.
Lessing czytuję organicznie, atmosfera z jej książek wkrada się do krwioobiegu i wnika do moich snów.  Chociaż fragmenty opisujące zebrania polityczne niezmiennie mnie nudzą…
„Odpowiednie małżeństwo” to drugi tom cyklu „Dzieci przemocy”, w którym około dwudziestoletnia Marta Knowell (Quest) staje w obliczu nieuchronnych konsekwencji decyzji o wyjściu za mąż i założeniu rodziny. Dodajmy – decyzji nieautentycznej, nie pochodzącej z jej głębi. Tylko czy Marta ma do niej dostęp? Droga do odnalezienia  tożsamości wciąż wydaje się być jeszcze przed nią… Tymczasem Marta rzuca się w wir życia, którego ramy wyznaczają obowiązujące konwenanse, towarzystwo, burzliwy „duch czasów"...  Ramy, w których tak naprawdę nie może się pomieścić i ostatecznie uznać za własne…  Trzeba się uwolnić… Czas na kolejny ruch… Dokąd ją zaprowadzi?
Doris Lessing rzetelnie oddaje psychologiczną rzeczywistość Marty i jej relacji, szczególnie z matką i mężem.  Możemy też wraz z narratorką wniknąć w świat schyłku lat trzydziestych i początku czterdziestych XX wieku – poznać mentalność i obyczajowość ludzi żyjących w południowoafrykańskim miasteczku oraz poczuć złowieszczy oddech zbliżającej się wojny.
Ostrzeżenie:
Jeśli nie chcecie zepsuć smaku czytania, nie zaczynajcie lektury od tekstu na obwolucie, bo można tam znaleźć streszczenie około trzech czwartych fabuły.
***
Kobiece życie w literaturze:
 
(…) pisarze bez sensu twierdzą, nerwowo próbując uchylić się od odpowiedzialności, że ich dzieła są tylko „boską rozrywką” czy „odblaskiem twórczego ognia ironii” i tak dalej, i tak dalej, gdy tymczasem Marthy tego świata wertują literaturę z niecierpliwą myślą: co tam piszą o moim życiu? Daremnie – ale trzeba przyznać, że zawsze przychodzi taki moment, w którym Martha odwracała się tych powieściopisarzy, bajarzy, i kierowała do działu, w którym stało pełno książek o tytułach zawierających takie słowa , jak: „psychologia”, „zachowanie”, „przewodnik po…”, wiedziona na pół sformułowaną refleksją, że powieściopisarze nie nadążają za życiem; bo nie było wątpliwości, że te sprawy, o których rozmawiała ze Stellą czy Alice, nie znajdowały odbicia w literaturze – albo raczej nie występował w niej sposób myślenia uznawany przez nie za oczywisty, z czego wydedukowała, że kobiety były w książkach przedstawiane tak, jak chcieliby je widzieć mężczyźni czy też babochłopy. (s.96)
***
Kobiecość:
 
I znowu pomyślała o prostych kobietach w tym kraju, które mogły żyć ze swoją kobiecością w harmonii, w zgodzie z instynktami, bez zastanawiania się nad sobą i poczucia rozpadu na poszczególne fragmenty. W ciągu tych kilku tygodni małżeństwa Marcie stale towarzyszyła tamta czarna kobieta, niczym niewidzialna siostra, mniej skomplikowana i mądrzejsza od niej; bo niezależnie od tego, jak często przypominałaby sobie dane statystyczne i odnosiła je do postępu, zazdrościła jej z całego serca. Nie mając oczywiście zamiaru jej naśladować: nie pozwalała jej na to wiara w postęp. (s.98)

sobota, 8 marca 2014

Jean-Pierre Davidts: "Mały Książę odnaleziony"

Tę niewielką książeczkę odkryłam w pewnym antykwariacie i od razu wzbudziła moje zainteresowanie. Wszak "Małego Księcia" Exupery'ego czytałam kilkukrotnie, odnajdując w nim kolejne warstwy treści, stosownie do czasu i okoliczności lektury.
 
U Davidtsa Mały Książę powraca na Ziemię w poszukiwaniu ratunku przed drapieżnym tygrysem, który zagnieździł się na jego planecie (tej z Różą i wulkanami - pamiętacie;)). Spotka tu między innymi ekologa, specjalistę do spraw reklamy, statystyka, zarządcę... Czy okażą się mu pomocni? Sprawdźcie sami.
 
Książka nie jest ani naciąganą kontynuacją "Małego Księcia", ani rodzajem prymitywnego naśladownictwa, które nieraz w literackim świecie można spotkać. Stanowi raczej próbę podjęcia dialogu z myślą zawartą u poprzednika. Utwór jest napisany w formie listu do Exupery'ego i można wyczuć w nim należny szacunek.
 
Książeczkę Davidtsa czytało mi się lekko, przyjemnie, ale nie bezrefleksyjnie. Z łatwością mogłam zidentyfikować się z Małym Księciem i jego doświadczeniami spotkań z ludźmi, którzy żyją w oddzieleniu od własnego serca. A może to już nie jest życie, tylko funkcjonowanie... Autentyczne czucie zostaje zastąpione zasadami logiki, ideologią czy poszukiwaniem materialnego zysku. Kiedy wewnętrzna wrażliwość śpi, każde zachowanie z łatwością może zostać usprawiedliwione. Wtedy może powiać zgrozą, tak jak w spotkaniu Małego Księcia z Zielonym uzbrojonym w strzelbę.
 
Mały Książę zawsze stoi po stronie życia. Troszczy się o swoją mini-planetę i wiernie kocha Różę. Prostolinijny i prawdziwy.
 
Odwiedził Exupery'ego na pustyni i Davidtsa na bezludnej wyspie. Ciekawe, gdzie pojawi się następnym razem? A może też go czasem widujecie? Ja owszem. Szepcze mi czasem do ucha, że na Ziemi czuje się smutny i bezradny. Wtedy delikatnie dotykam jego policzka, a on się uśmiecha... 
 


 
Ulubione fragmenty:
 
Która jest twoja planeta? - zapytałem ciekaw.
Spodziewałem się, że wskaże punkt, kierunek. Ale nie wyciągnął nawet palca.
- Jakie to ma znaczenie? Kiedy jesteś daleko, dom jest zawsze tutaj - powiedział filozoficznie, dotykając piersi w miejscu, gdzie bije serce.
 
***
 
Mały Książę chciałby Zielonego przekonać, że się myli. Niemniej zrozumiał, że jakkolwiek wielkoduszne i odważne jest serce, staje się bezsilne wobec ciasnego umysłu, gdy ten, by osiągnąć swe cele, odwołuje się do stali.
Doświadczenie to dotknęło go głęboko.
 
***
 
- A tygrys? - mówiłem.
- Niepokoisz się o mnie. Nie trzeba - pocieszał mnie, odgadując moją myśl. Ziarnko piasku często zdaje się urastać do wysokości góry. Zawiłe sprawy są mniej zawiłe, niż się myśli, i potrafią znikać dziwacznie, jak zaczarowane, kiedy rozwiązanie pojawi się cudem w najmniej oczekiwanej chwili.
 
***
 
Najważniejsze nie tyle jest to, co się robi, ile czas, jaki się temu poświęca - powiedział. - Czy przeznacza się go na zachód słońca czy na mapę, zawsze składa się dowód, że ceni się chwilę życia i jest się za nią wdzięcznym.


środa, 15 stycznia 2014

O zbawiennej mocy złości: "Grzeczna" - Gro Dahle, Svein Nyhus


 
Lusia to bardzo grzeczna osóbka: śliczna, czysta i nie zabierająca głosu bez pytania. Nikomu nie sprawia kłopotu, a wręcz staje się źródłem zadowolenia rodziców. Bo czyż nie tego oczekuje się od idealnej dziewczynki? I wszystko toczyłoby się gładko i różowo, gdyby któregoś dnia nie zniknęła:

Ale Lusia utknęła w ścianie
i kiedy próbowała wołać,
nie udawało jej się.
Bo wyrazy utknęły w głosie.
A buzia utknęła w uśmiechu.
A uśmiech umiał się tylko uśmiechać.
 
Czy ktoś przyjdzie jej z pomocą? Lusia będzie musiała wziąć sprawy w swoje ręce...

Lekturę "Grzecznej" polecam wszystkim małym i dużym kobietom ku przestrodze i inspiracji, jak nie wpaść w szufladkę istoty spełniającej oczekiwania otoczenia.
Warto czytać dziewczynkom (wszak to książka z założenia dla dzieci) w celu modelowania zdrowych postaw i nie ulegania pseudo prawdom, że "złość piękności szkodzi".
 
 Doskonała alternatywa dla Kopciuszka, Śpiących Królewien i innych niewieścich postaci ufnie oczekujących na wybawienie ze strony Księcia.
Bo co się stanie, jeśli Książę będzie się ociągał? Nie podejmie swojej misji, bo zatraci się w dworskich zabawach? Albo zwyczajnie zabraknie mu odwagi?
Można wtedy całe życie spędzić czekając zamkniętą w wieży tudzież w kuchni - wygarniając popiół. A czas płynie...

Opowieść o Lusi kojarzy mi się z baśnią braci Grimm pt. "Dziewica Milena", w której to tytułowa bohaterka samodzielnie od wewnątrz rozbiera swoją wieżę (no, z małą pomocą panny służącej). Tylko co wtedy do zaoferowania będzie miał Książę?...



piątek, 27 grudnia 2013

Jostein Gaarder: "Dziewczyna z pomarańczami"

 
 Po "Dziewczynę z pomarańczami" sięgnęłam, jak często ostatnio, w poszukiwaniu czegoś lekkiego, ale nie w stopniu raniącym obszary mózgu odpowiedzialne za myślenie;)
Powieść Gaardera wymienione warunki spełnia. To prosta historia opowiadająca o miłości kobiety i mężczyzny oraz o relacji ojca i syna, gwałtownie przerwanej przez śmierć. Kiedy syn zacznie dorastać, kontakt będzie mógł zostać wznowiony - tym razem na płaszczyźnie  mentalnej, duchowej... Pojawią się podstawowe egzystencjalne pytania - o miłość, o śmierć i sens życia...
 
Powieść sensowna, acz nie porywająca. Bez literackiej chemii:)
 
Ulubiony cytat:
Każdy człowiek na tym placu był niczym kufer skarbów, pełen myśli i wspomnień, marzeń i tęsknot. Sam znajdowałem się w samym sercu własnego życia na ziemi, lecz to oczywiście dotyczyło wszystkich innych ludzi obecnych na placu, na przykład kelnera.
 
 

wtorek, 26 listopada 2013

Ciepło, coraz cieplej... - Anna Gavalda: "Po prostu razem"



 

(...) nasze pewniki nigdy się nie sprawdzają. Jednego dnia chce się umrzeć, a następnego człowiek zdaje sobie sprawę, że wystarczy zejść kilka stopni, aby odnaleźć kontakt z życiem, i zaraz lepiej wszystko widać.
 
 
Historia pełna ciepła - buforu dla ostrej i chropowatej rzeczywistości, z którą mierzą się bohaterowie. Zranieni przez rodziny, poszukują schronienia w przyjaźni.
 
Opowieść o znaczeniu bliskich relacji i o tym, co się dzieje, kiedy ich zabraknie. Czuła, lecz nie sentymentalna. Pełna wielokropków - jak to u Gavaldy ;)
 
Dodatkowy smaczek to miejsca, do których razem z bohaterami podążamy - ulice Paryża w świątecznej aurze, zabytkowa kamienica, zamek i stary domek na wsi...
 
Lubię.
 
A gdybyście zechcieli skonfrontować własne wyobrażenia z ekranizacją powieści,
zerknijcie tutaj:
 
 





wtorek, 1 października 2013

O miłości i sztuce w lekkiej oprawie - Susannah Keating: "Włoska przygoda"


Oczywiście, skusiła mnie okładka z reprodukcją obrazu Renoira pt. "Dziewczynka z książką". I trafiłam na taką oto opowieść:
Patrizia mieszka w Nowym Jorku, gdzie pracuje w galerii, a wolny czas spędza u boku życzliwego, acz nieco przewidywalnego Erica. W sercu skrywa dwie tęsknoty - za malowaniem oraz za ojcem, którego nigdy nie miała możności poznać. Po śmierci matki wyrusza do Włoch, miejsca, gdzie kiedyś poznali się jej rodzice...
Zanurzenie się w tej historii było doświadczeniem przyjemnym i poruszającym. Kojącym. Powieść w lekkiej formie oddaje ważną prawdę o roli ojca w życiu dziewczynki, o tym, że jego wsparcie jest nieodzowne w rozwijaniu talentu, a przejrzenie się w jego pełnych uznania oczach to kapitał do stworzenia w przyszłości udanego związku z mężczyzną. Kiedy tego zabraknie, to jakoś tak "pod górkę" robi się w życiu...
Dodam jeszcze, że z przyjemnością wraz z Patrizią przeniosłam się do południowego klimatu i zatęskniłam, żeby znów odwiedzić Włochy.
Powieść idealna na jesienny weekend.

poniedziałek, 30 września 2013

Kiedy poeta spotyka poetę... - Rainer Maria Rilke: "Listy do młodego poety"


Jest 1902 rok. Stojący "u progu kariery, przeciwko której się wszystko w nim burzyło" Franz Xaver Kappus, dowiaduje się, że przed laty w tej samej Akademii Wojskowej przebywał "szczupły, blady chłopak (...), spokojny, poważny i wybitnie uzdolniony", lubiący "trzymać się z boku i cierpliwie znoszący rygory życia w internacie". Rainer Maria Rilke, poeta.
Obdarzony artystyczną wrażliwością Franz postanawia wysłać do niego swoje wiersze i poprosić o ocenę.
Tak rozpoczyna się kilkuletnia wymiana korespondencji między poetami.
O czym pisał Kappus możemy się jedynie domyślać na podstawie listownych odpowiedzi Rilke'go, bo to one stanowią treść niewielkiej niebieskiej książeczki.
Rilke okazuje się być mentorem troskliwym, delikatnym, acz wymagającym. Jego listy są pełne szacunku.
Dzięki lekturze możemy się dowiedzieć, co myślał o pisaniu, o sztuce i szerzej, o podstawowych zagadnieniach ludzkiej egzystencji. 
 
Lubię wracać do Rilke'go. To poeta pełen czułości i refleksji, dążący do zgłębienia tajników życia. Mężczyzna pielęgnujący wewnętrzną animę, czyli człowiek na drodze do osiągnięcia pełni.
 
Hmm... wychwycenie fragmentów wartych uwiecznienia z tak płynnego i esencjonalnego tekstu nie jest zadaniem prostym, ale próbuję:
 
(...) wiele zdarzeń żyje w przestrzeni, której nie naruszyło słowo. A zdarzenia, które najtrudniej wysłowić, to dzieła sztuki - tajemnicze egzystencje, trwające obok naszego życia, gdy to przemija.
*
Jeśli dzień powszedni zdaje się Panu ubogi, niech go Pan za to nie obwinia; siebie niech Pan oskarża, niech Pan powie sobie, że nie dość jest poetą, by wysłowić bogactwa codzienności: bo dla tego, kto tworzy, nie istnieje ubóstwo, nie masz dlań ubogiego ani obojętnego miejsca.
*
Postęp ten przeobrazi (zrazu wbrew woli zacofanych mężczyzn) przeżywanie miłości, które teraz pełne jest zbłądzenia, odmieni je do gruntu, zbuduje związek dwojga ludzi, a nie mężczyzny i kobiety. A ta bardziej ludzka miłość (która będzie się dokonywać nieskończenie dyskretnie i cicho, dobra i jasna w związkach i rozejściach) będzie podobna do owej miłości, którą my przygotowujemy w zmaganiu i trudzie, miłości polegającej na tym, że graniczą ze sobą dwie samotności, nawzajem się chroniąc i pozdrawiając.
 
 

sobota, 28 września 2013

Młoda pisarka w Japonii - "Ani z widzenia, ani ze słyszenia" - Amelie Nothomb

 
Klimat i styl belgijskiej pisarski był już mi wcześniej znany z lektury "Kwasu siarkowego" oraz "Z pokorą i uniżeniem".
"Ani z widzenia, ani ze słyszenia" to krótka, w dużej mierze autobiograficzna, powieść inspirowana kilkuletnim pobytem Nothomb w Japonii. 
Amelie w wieku dwudziestu dwóch lat wraca do kraju swego dzieciństwa, aby pracować, szlifować znajomość języka japońskiego, ale przede wszystkim by doświadczać życia oprawionego w odmienne wzorce kulturowe...
Z wrażeń, wspomnień i refleksji wyłania się opowieść zajmująca, szczera i lekkostrawna dzięki specyficznemu poczuciu humoru autorki.  Warto się przy niej zatrzymać.
 
***
 
Zanurkowałam w pejzaż. O cudzie biegu! Przestrzeń wyzwala ze wszystkiego. (...) Język mówi prawdę: uniknąć mówi uratować się. Jeśli umierasz, wyjedź. Jeśli cierpisz, rusz się. Inne prawo niż prawo ruchu nie istnieje.
 
 Odtąd do licznych innych istot, które we mnie mieszkają, dołączy biedaczka z gór. A także Zaratustra tańczący z górą Fudżi na szczycie. Będę zawsze nimi wszystkimi plus tą, którą jestem.
Moje różne tożsamości od dawna, może nawet nigdy nie spały. Morzy mnie sen, który je we mnie jednoczy.



piątek, 16 sierpnia 2013

Yasmina Khadra - "Co dzień zawdzięcza nocy"

O książce:
 
Co dzień zawdzięcza nocy - Yasmina Khadra
  
Książka Yasminy Khadra pt. "Co dzień zawdzięcza nocy" trafiła do mnie w nader przyjemnych okolicznościach. Otóż w księgarni, kiedy już miałam płacić za najnowszy tom opowiadań Munro, powiedziano mi, że mogę wybrać jeszcze jedną pozycję za "złotówkę". Zaintrygował mnie tytuł powieści, a i "kwiatowe" imię autorki prawdopodobnie mogło odegrać kuszącą rolę. Kiedy spojrzałam na ostatnią stronę okładki, ku mojemu zaskoczeniu, dowiedziałam się, że Yasmina jest mężczyzną;). Do osoby Autora jeszcze powrócimy, a tymczasem skupmy się na samej książce.
 
Oto wprowadzenie do fabuły: Algieria, lata 30. XX wieku. Ojciec dziesięcioletniego Junusa, zrujnowany rolnik, oddaje syna na wychowanie bratu, aptekarzowi w Oranie. W wyniku zawirowań historycznych chłopiec wraz z przybraną rodziną ląduje w Río Salado, niewielkim miasteczku słynącym z winnic. Tam zawiera przyjaźń z trzema chłopcami różnych wyznań i narodowości, tam dorasta pośród rówieśników, tam staje się mężczyzną. I tam poznaje miłość swojego życia... *
Resztę, jeśli będziecie mieli życzenie, prześledzicie osobiście;)
 
Powieść "Co dzień zawdzięcza nocy" to utwór pełen harmonii, gdzie liryzm współgra ze sprawnie poprowadzoną fabułą. Czyta się go płynnie i z zaangażowaniem. Akcja powieści obejmuje kilkadziesiąt lat z życia Junusa. Poznajemy przy tym jego historię rodzinną, losy przyjaciół oraz pierwszej miłości - Emilie, z burzliwą historia Algierii, w tym Oranu, w tle. A przy tym żadnych dłużyzn i nadużywania słów. Forma nie przesłania treści. Khadra za pomocą kilku zdań potrafi wprowadzać czytelnika w odpowiedni nastrój: zima roku 1960 była tak ciężka, że nasze modlitwy zamarzały; zdawało się, że słychać, jak spadają z nieba i rozbijają się na ziemi niczym kostki lodu. (...) dla wojny warunki były jak najbardziej sprzyjające, a na cmentarzach ruch panował jak w porcie. 
 
Pomimo dramatycznych sytuacji przeżywanych przez Junusa i jego przyjaciół, pomimo życiowych strat i niespełnień  nasycających powieść nostalgią, nie jest tu mrocznie ani przytłaczająco. Bo ostatecznie jest to opowieść o dojrzewaniu do zgody na życie takim, jakim faktycznie było i jakie jest. Oraz do brania za nie odpowiedzialności:
Może tak jest lepiej, powtarzałem sobie. Emilie nie była mi przeznaczona. Przecież to takie proste. Nie da się zmienić biegu tego, co zostało zapisane... Bzdura!... Później, dużo później doszedłem do tej prawdy: n i c  n  i e  j e s t  z a p i s a n e. W przeciwnym razie bieg rzeczy nie miałby racji bytu; moralność byłaby jedynie starą klępą i żaden wstyd nie wywoływałby rumieńca w obliczu zasługi. Są naturalne rzeczy, które nas przerastają, ale w większości przypadków pozostajemy kowalami własnych nieszczęść. (...) Jeśli zaś chodzi o to, co nazywamy fatum... cóż, sprowadza się ono do tego, że z uporem nie zgadzamy się ponosić konsekwencji swoich mniejszych i większych słabości.
 
U zmierzchu życia, w pewną bezsenną, wypełnioną wspomnieniami noc, nasz bohater odkryje kolejną ważną prawdę o sobie: Pozwalam, by to wspomnienie zapanowało nad oddechem, bezsennością, nad całym moim jestestwem. Dostrzegam naszą chatę na końcu znikającej drogi... Jestem wiecznym dzieckiem... Człowiek nie wraca do dzieciństwa, człowiek z dzieciństwa nigdy nie wychodzi. Jestem stary? Ja? Czyż starzec nie jest po prostu dzieckiem, któremu przybyło lat albo ciała?
 
Polecam.
 
--------------------
* tekst z okładki
 
O Autorze:


 (Źródło: http://bibliobs.nouvelobs.com/)


Yasmina Khadra to pseudonim literacki, tworzącego w języku francuskim, algierskiego pisarza Mohammeda Moulessehoula (ur. 1955). Pochodzi od imion jego żony i został przyjęty w celu uniknięcia problemów z cenzurą wojskową. Ujawniając swoją tożsamość w czasie toczącej się w Algierii wojny domowej, Moulessehoul, jako oficer armii algierskiej, mógłby narazić się na poważne kłopoty. Autor przestał się ukrywać w 2001 roku, kiedy to wystąpił z armii i zamieszkał we Francji. Za powieść pt. "Jaskółki z Kabulu" został nominowany do International IMPAC Dublin Literary Award.
Zachęcam do wysłuchania wywiadu, którego udzielił podczas swojej wizyty w Polsce:
  http://www.yasmina-khadra.com/index.php?link=video .
 


niedziela, 21 lipca 2013

Laura Esquivel: "Malinche. Malarka słów."

Tworząc powieść, Laura Esquivel poszukiwała inspiracji w losach XVI-wiecznej meksykańskiej tłumaczki i "partnerki życiowej" (a w gruncie rzeczy niewolnicy) hiszpańskiego konkwistadora Hernana Cortesa.
Malintzin, zwana także Malinalli, La Malinche lub Dona Marina, była postacią wywołującą kontrowersje - jedni uważali ją za zdrajczynię rodzimego Meksyku, inni twierdzili, że dzięki niej hiszpański podbój tego kraju był mniej krwawy.
Esquivel kreśli portret Malinalli delikatnie, bez oceniania, dzięki czemu możemy się do niej zbliżyć, a może nawet zrozumieć.
 
Nie będę opisywała wprowadzenia do fabuły, bo sami z łatwością możecie je znaleźć. Skupię się raczej na wrażeniach z lektury.
Losy Malianalli, bez wątpienia, poruszają, zwłaszcza że możemy je śledzić w całości - od narodzin, poprzez dzieciństwo u boku kochającej babki, zdradę matki, życie w niewoli z ograniczoną możliwością wyborów, aż po ostatnie tchnienie.
Powieść została napisana w konwencji realizmu magicznego, stąd wraz Malinche oscylujemy między namacalną ziemią a przestrzeniami metafizycznymi. Przenikamy zasłonę fizyczności, aby zgłębiać sedno. Niewidoma babka, duchowa przewodniczka Malinalli, powie: Straciłam wzrok, bo drażniło mnie, że kształty mnie rozpraszają i nie pozwalają dostrzec istoty rzeczy. Oślepłam, żeby powrócić do prawdy. To była moja decyzja i jestem szczęśliwa, widząc to, co widzę.
W czasie lektury odniosłam wrażenie, że oprócz opowiedzenia historii Malinalli i Cortesa, zamierzeniem Autorki było przybliżenie duchowości i wierzeń rdzennej ludności Meksyku. Niektóre akapity wydają się być wręcz miniwykładami z tej dziedziny, ciekawymi, lecz niekorzystnie wpływającymi na odbiór powieści. Chwilami czułam, jak kolejne porcje informacji przytłaczają i duszą powieściową materię, oddalając od przeżyć głównej bohaterki.
 
Czy wciąż macie ochotę na spotkanie z "malarką słów"? Wybór należy do Was... ;)
 
Ku pamięci:
 
Bóg jest w centrum. Tam, gdzie nie ma żadnego kształtu, żadnego dźwięku, żadnego ruchu. Gdy poczujesz zawrót głowy, usiądź, przestań się ruszać, zamilknij, a napotkasz Pana tam właśnie, w twoim niewidocznym centrum, które cię z nim łączy.

Wszystko wokół niej mówiło i poruszało się. Rzeka, w której robiła pranie, wypełniła powietrze muzyką plusku fal uderzających i kamienie. Do tego dźwięku dochodziły odgłosy wydawane przez ptaki, hałasujące głośniej niż zwykle, żaby, świerszcze, psy i przez samych Hiszpanów, nowych mieszkańców tych ziem, którzy nieśli wszędzie ze sobą denerwujący szczęk zbroi, armat i arkebuzów. Malinalli tęskniła do ciszy, do spokoju. Popol Wuh, święta księga Majów, głosiła, że kiedy wszystko pogrążone było w całkowitym spokoju, w ciemności nocy, w ciemności światła, wtedy właśnie dokonało się stworzenie.
Malinalli potrzebowała takiej ciszy, żeby stworzyć nowe i dźwięczne słowa.

piątek, 5 lipca 2013

Chwilo, trwaj... - w "Rajskim ogrodzie" Hemingway'a


- No to będziecie mieli jeszcze mnóstwo czasu.
- Tak - zamyśliła się. - Mamy mnóstwo czasu na wszystko.
- Proszę mi powiedzieć, gdzie się pani tak opaliła. Czy pani wie, jaka pani jest ciemna?
- Najpierw w Grau du Roi, a potem w pobliżu La Napoule. Była tam zatoczka, szło się do niej ścieżką przez zagajnik. Z drogi nic nie było widać.
- Jak długo pracowała pani, żeby osiągnąć ten kolor?
- Prawie trzy miesiące.
- Co pani zamierza zrobić? Z tą opalenizną.
- Nic, nosić ją. Bardzo ładnie wygląda w łóżku.

Powieść przenosi nas na francuską Riwierę lat dwudziestych, gdzie świeżo zaślubiona para celebruje swój miesiąc miodowy. On jest utalentowanym pisarzem (alter ego autora), a ona, pochodzącą z majętnej rodziny, żoną utalentowanego pisarza.
Dni i noce upływają błogo i leniwie w scenerii pięknych plaż i luksusowych kurortów. Treścią życia młodej pary staje się oddawanie przyjemnościom, miłości, opalaniu, morskim kąpielom, jedzeniu oraz wypijaniu kolejnych koktajli... Pewnego dnia dołącza do nich Marita i nawiązuje z obojgiem zmysłową relację...
Dodajmy jeszcze, że główny bohater, niezależnie od erotycznych zawirowań, pracuje przez cały czas nad opowiadaniem o polowaniu na słonia, dokonując analizy swojej relacji z ojcem...

Kiedy weźmiemy pod uwagę, że historia wyszła spod pióra Hemingway'a, to wiemy już, że mamy do czynienia z lekturą na okres nie tylko letni doskonałą.

Szperajcie w bibliotekach a znajdziecie, jako i ja uczyniłam;)

Zdania warte zapamiętania:


Wreszcie ruszył z powrotem do zatoczki, wspiął się po brunatnych skałach, usiadł na słońcu i zaczął się wpatrywać w morze. Cieszył się swoją samotnością, był zadowolony, że wykonał narzuconą sobie na ten dzień porcję pisania. Ale po chwili ogarnęło go poczucie pustki, jakie zazwyczaj odczuwał po pracy, zaczął myśleć o dziewczynach, zapragnął ich obecności; nie tęsknił za jedną czy drugą, ale za obydwiema. Nie analizował ich, nie odnosił do nich krytycznie, nie myślał o nich w kontekście dylematu uczuciowego czy etycznego, nie zastanawiał się nawet nad tym wszystkim, co się dotychczas stało lub co się jeszcze mogło stać, nad tym, czy dobrze się zachował i co będzie dalej, wiedział tylko z całą pewnością, że za nimi tęskni. Za jedną i za drugą, razem i osobno, i że jednej i drugiej pragnie.


(...) pisząc sięgał do samych głębin swojego wnętrza, do korzeni, których nic nie potrafiło zniszczyć czy uszkodzić. To wiedział na pewno i z tej świadomości czerpał siłę.



(...) jak człowiek jest w coś głęboko zaangażowany, nic o sobie nie wie. A zresztą czy zastanawianie się wówczas nad samym sobą ma sens? Byłoby to wręcz zawstydzające.

niedziela, 16 czerwca 2013

"Lato Joanny" - Małgorzata Cichalewska

Wyszperałam ją w antykwariacie. Skusiła mnie okładka z akwarelowym obrazkiem, sugerując, że mogę liczyć na coś lekkiego i przyjemnego. Tylko czy to się da czytać?
 
To pytanie pojawia się niejako automatycznie, kiedy biorę do ręki książkę z obszaru tak zwanej "literatury kobiecej".  Mam wrażenie, że w ostatnich latach na polskim rynku wydawniczym mamy do czynienia z  wysypem książek bardzo mocno inspirowanych zagranicznymi pierwowzorami. Znane schematy, z lepszym lub słabszym efektem, są zaszczepiane do rodzimych realiów. Poszukiwanie inspiracji u innych autorów jest naturalne, ale już wpasowywanie się w gotowe wzorce bez wnoszenia czegoś istotnego od siebie wzbudza we mnie niechęć. Zaczyna wtedy pachnieć wtórnością. A to zapach, którego z reguły unikam. Kiedy go wyczuję, bezzwłocznie kończę lekturę;).
 
Pomimo wątpliwości, postanowiłam "Lecie Joanny" dać szansę. I to była dobra decyzja. Książkę doczytałam do końca z zainteresowaniem.

Tytułowa bohaterka po niefortunnym wydarzeniu w akademiku zawiesza studiowanie i wraca do rodzinnej wsi na Mazurach. Pomimo, że nauka na uniwersytecie nie sprawiała jej kłopotu, to już kłopotliwym stało się przebywanie w wielkomiejskim świecie, gdzie życie toczy się szybko i powierzchownie, a napotkani ludzie nie grzeszą życzliwością. Z kolei na wsi Joanna czuje się dobrze ze względu na bliskość rodziny i przyrody, ale jednocześnie cierpi z powodu niezrozumienia. Jej mentalność nie pasuje do tego miejsca. Joanna wchodzi w pełne obowiązków tryby rodzinnego życia, zastanawiając się jednocześnie nad swoją przyszłością...

No dobrze. Ale jak do tego ma się uroczy obrazek damsko - męskiej pary z okładki? Ano tak, że podczas gdy Joanna mierzyła się z trudami adaptacji do warszawskiego świata, w Jagiełkowie osiedlił się czterdziestoletni Tomasz, mężczyzna, który zrezygnowawszy z pracy w mieście, poświęcił się renowacji starych mebli, tudzież innych akcesoriów. Wiecie, taki facet z domem pełnym staroci... ;) W wielkomiejskim zgiełku mogliby się rozminąć. Na wsi, choć są bardzo zwyczajni, łączy ich etykieta "inności". Oboje lubią to, co ma korzenie w przeszłości. Ciszę i jeziora. Nie lubią pędu miasta, wyścigu szczurów, zdrad i obłudy.

Opis rodzącej się relacji między Joanną i Tomaszem nie jest mdły ani schematyczny. Wiejskie realia oddane realistycznie, włącznie z mentalnością mieszkańców. Interesujący wątek więzi Joanny z matką. Czytając, nie przeżyłam literackich zachwytów, ale znalazłam przyjemność w śledzeniu historii, która dzieje się nie w londyńskich salonach, ale gdzieś nieopodal, tuż za polskim miastem...

Warto przeczytać.

A, i jeszcze ciekawostka: książka została nagrodzona w konkursie literackim Wydawnictwa TELBIT.

sobota, 1 czerwca 2013

Dziecięca przyjemnostka od Jamesa Joyce'a

Widok tej okładki sprawił, że się zatrzymałam:


Czy to ten Joyce? Wyabstrahowany, niedostępny autor "Ulissesa"? Ten sam. Bez wątpliwości.
Kiedy jego wnuk, Stephen J. Joyce, miał cztery lata, sprezentował mu pewną dowcipną opowiastkę, która rozpoczyna się tak:
 
Mój drogi Stevie,
 
Kilka dni temu wysłałem Ci
małego kotka wypełnionego
słodyczami, ale być może nie
znasz historii kota z Beaugency.
 
Mieszkańcy francuskiego miasteczka Beaugency mają problem. Nie potrafią przedostać się na drugą stronę rzeki. Z pomocą przychodzi im Diabeł, który jak to diabeł, jest skuteczny, ale za swoje usługi żąda ceny najwyższej...
 
Rzecz urocza i przyjemna, przyozdobiona ilustracjami Rogera Blachona. Tylko kota mi żal...
Dodam jeszcze, że krótki wstęp do książki przygotował sam adresat opowieści. Oto fragment:
 
Nonno był słynnym pisarzem. Już wówczas pisane przez mojego dziadka książki uważano za niełatwe do zrozumienia. Szczęśliwie znalazł również czas, by opowiedzieć mi całą historię językiem prostym, zrozumiałym dla czteroletniego dziecka. Co więcej, Nonno zadał sobie trud, by zapisać ją na specjalnym dziecięcym papierze do pisania. Oryginał, który jakimś cudem przetrwał do dziś, przechowuję z najwyższym pietyzmem.

Pula w Chorwacji, maj 2012
 
 

wtorek, 28 maja 2013

Szkatułka pełna opowieści - Anne Bronte: "Lokatorka Wildfell Hall"

Powieść smakowita. Czytelnik, choć częściej - jak ośmielam się szacować - Czytelniczka, może zaczytywać się w listach i dziennikach XIX-wiecznych bohaterów, wtajemniczając się stopniowo w historię szlachetnej Helen, która obdarza miłością pana Huntingtona i postanawia:
 - Tak, tym bardziej będę pragnęła wybawić go od jego własnych niedoskonałości - stworzyć mu możliwość pozbycia się wszelkich defektów, których nabawił się dzięki kontaktom z gorszymi od siebie i pomóc rozbłysnąć jego własnej wrodzonej dobroci.
Uśmiechacie się? Temat stary jak świat i wciąż w nim obecny. Kobieta, która wierzy, że mocą swojej miłości wybawi mężczyznę... Od czego i z jakim skutkiem, przeczytajcie sami.

Z przyjemnością pozwoliłam się ponieść opowieści, zanurzając się w świat XIX-wiecznej angielskiej prowincji.
Moje serce zamarło, kiedy w oddali ujrzałem okazałą rezydencję pośród rozległego, wspaniałego parku - obecnie przystrojonego w zimową szatę. Majestatyczne, pokryte nieskalaną bielą, pagórkowate grunty, które otaczały budynek... strzeliste drzewa uginające się pod ciężarem śniegu i połyskujące na tle szarego nieba... przepastne lasy okalające majątek... tafla zamarzniętego śpiącego jeziora otoczona ośnieżonymi jesionami i wierzbami... - wszystko to przedstawiało frapujący widok, lecz bynajmniej nie dodawało mi śmiałości.
 Nie był to świat baśniowy, ale ludzki, wraz ze wszystkimi realistycznymi blaskami i cieniami. Bohaterowie, walcząc o poprawę losu, będą musieli zmagać się z ograniczającymi i nieprzyjaznymi uwarunkowaniami społecznymi. Taryfy ulgowej nie będzie. Ludzie z krwi i kości, może czasem narysowani nieco grubą kreską.

Lokatorkę Wildfell Hall czytało się świetnie. Z pewnością to zasługa rzetelnie opowiedzianej historii, języka urzekającego swoją staroświeckością... i jeszcze czegoś nieuchwytnego, acz przyciągającego. Tak, między Anną Bronte i mną wystąpiła literacka "chemia".

 







poniedziałek, 27 maja 2013

Maria Konopnicka żywą kobietą była.

  
Jakie skojarzenia pojawiają się w Waszej głowie, kiedy pada hasło: Maria Konopnicka?
U mnie, przynajmniej dotychczas, wiało nudą. Po pierwsze, Konopnicka kojarzyła mi się z pomnikiem stojącym w parku jej imienia, z dumnym podpisem: "Pójdź dziecię, ja cię uczyć każę". Pomnik nie cieszył się powszechnym szacunkiem, a to obiektem żartów się stawał, a to jego górną część skradziono i trzeba było dorabiać nową... Po drugie, z "Rotą" i klimatami pozytywistyczno-patriotycznymi. Po trzecie, z lekturami szkolnymi. Na dodatek, w zamierzchłym dniu, kiedy moja klasa wybrała się na programową wycieczkę do domu urodzenia poetki, ja wolałam wybrać się gdzie indziej. Nie przypominam sobie nic, co budziłoby sympatię. Sztampa. Sztywność. Chociaż może... zaraz... Tak. To były przygody Pimpusia Sadełko. Zdaje się, że całkiem sympatyczne.

Zupełnie niedawno, kiedy zainteresowałam się trochę biografią Konopnickiej, dowiedziałam się, że była kobietą odważną, wyłamującą się ze społecznych schematów. Poszukiwała własnej drogi. Niektórzy piszą, że po odejściu od męża angażowała się w liczne romanse z mężczyznami, po czym zdecydowała się na długotrwały związek miłosny z kobietą. Jakkolwiek by nie było to interesujące, to wciąż nie byłam w stanie ani wyobrazić sobie, ani zrozumieć, kim była...

I z takim oto zamętem pomnikowo-romansowym sięgnęłam po tomik jej poezji pod tytułem nomen omen "Samotna".  Lektura była niemałym zaskoczeniem, gdyż nie znalazłam w niej nic z ducha pozytywizmu, którym nieraz są nasycone  utwory Konopnickiej. No może gdzieś czasem maleńka nutka dydaktyzmu pobrzmiewa, ale można ją zaakceptować. Większość utworów ma osobisty charakter i to sprawia, że są wyjątkowe. Część z nich była zainspirowana wycieczką Konopnickiej do Włoch. Oscylują głównie wokół poszukiwania miłości i namiętności, które według poetki są  w życiu najistotniejsze, a jednocześnie kruche i ulotne. Kiedy przeminą lub nie zostaną odnalezione, pozostaje bolesne uczucie niekompletności i tęsknoty. A to mała próbka z "Imaginy":

I oddasz wszystko, coś zbierał jak sknera,
Za jedną chwilkę, w której serce bije.
Powój wiosenny, gdy kielich otwiera,
I promień słońca, co go spali, pije,
Fala, gdy pędzi na brzeg i zamiera,
Wszystko, co kocha i ginie - to żyje.
Ty sam się rodzisz i umierasz po to,
Byś raz z miłosną spotkał się pieszczotą.

Bez wątpienia, z kolejnych utworów wyłania się spragniona miłości, czasami zagubiona, kobieta. Spod warstw spiżu wyjrzało życie. To odkrycie naprawdę interesujące i przyjemne.

A teraz zatrzymajmy się na chwilę razem z Panią Marią pod balkonem szekspirowskich kochanków:




 
Balkon Julii w Veronie (źródło: www.swiatpodróżników.pl)
W Weronie

Do ołtarza miłości pielgrzymuję cicha,
Płomień niosąc na ustach, a w sercu tęsknotę;
Na drogę moją słońce rzuca róże złote,
W młodocianych winnicach przelotny wiatr wzdycha:
                                                      - O Gulia!...

Z daleka idę. Brzozy te białe, co stoją
I płaczą w kraju moim, szeptały o tobie,
A słowik, co dziś śpiewa tu, na twoim grobie,
Namiętne pieśni rzucał w bezsenną noc moją,
                                                   - O Gulia!...

Drogę do ciebie serca wskazało mi drżenie
I szmery pocałunków w powietrzu uśpionem
I róża ta, co płonie rozchylonym łonem,
I od skrzydeł głębokich padające cienie,
                                                   - O Gulia!...

Więc tutaj , jak zraniony ptak, tęsknymi loty
Dążyłam, by o kamień oprzeć senną głowę
I śnić wonie jaśminów, noce księżycowe
I czuć dreszcze i żary tajemnej pieszczoty,
                                      - O Gulia!...

Lecz błagam, chciej przebaczyć samotnej pątnicy,
Że zamiast kwiecia, zamiast weselnego pienia
Do grobu twego niosę zadumę milczenia
I czoło pochylone i żar łez w źrenicy...
                                       - O Gulia!...





środa, 8 maja 2013

Serdeczne czytanie - "Emilka ze Srebrnego Nowiu"

Po zagubieniu przyjemności czytania i chybionym poszukiwaniu jej w kontakcie z "Latem przed zmierzchem" Lessing, postanowiłam zwrócić się do moich literackich korzeni, czyli do Lucy Maud Montgomery i jej "Emilki ze Srebrnego Nowiu". Po raz pierwszy czytałam ją, będąc mniej więcej w wieku tytułowej bohaterki. Zainspirowana powieściowym światem, napisałam wtedy list do siebie dorosłej. Nie mam go już, bo w międzyczasie spłonął, pamiętam jedynie, że apelowałam w nim kategorycznie o niewyrzucanie książek Montgomery. Wygląda na to, że pozostałam sobie wierna, bo większość z nich stoi w mojej "dorosłej" biblioteczce w towarzystwie biografii pisarki. Chętnie się nimi pochwalę w którymś z następnych wpisów, tymczasem przenieśmy się na chwilę do powieściowego świata, na początek XX wieku.
 
 
Pierwsze wydanie, 1923
 
Emilka Starr ma jedenaście lat i mieszka w domku położonym w wąwozie położonym o "milę drogi od zewsząd". Otoczona ojcowską miłością rozwija wszystko, co w niej najpiękniejsze: szczerość, mądrość, wrażliwość na piękno i wyobraźnię. Przyjaźni się z naturą i oswaja ją poprzez nadawanie imion. Tak oto w jej świecie możemy spotkać koty - Kicię i Nieznośnika, drzewa - Adama i Ewę, Świerk Wyniosły, dzieci-krzewy oraz Królową Wichrów. No i pojawia się "promyk" zachęcający do opisywania wszystkiego, co ją porusza. W "żółtym zeszycie" zapisuje wrażenia z wiosennych przechadzek, a i miejsce na "Życiorys Kici" też się znajdzie. Artystka pełną gębą:).
 
Idylla zostaje brutalnie przerwana, kiedy dziewczynka staje oko w oko z perspektywą śmierci ukochanego ojca, który stara się przygotować ją na nadejście nieuchronnego:
 A proszę cię, bądź dzielna! Nie lękaj się niczego, Emilko. Śmierć nie jest czymś strasznym. Wszechświat pełen jest miłości, wiosna powraca stale i jest wszędzie, a śmierć jest tylko otwarciem i zamknięciem drzwi. (...) Tobie życie coś da, czuję to. Idź prosto przed siebie bez obawy, kochanie. Idź życiu naprzeciw. 
I tak Emilka zostaje sama. Na pogrzeb Douglasa Starra przybywa rodzina ze strony matki dziewczynki, która nigdy nie zaakceptowała małżeństwa jej rodziców. Kierując się jedynie poczuciem obowiązku, nie uczuciami, co Emilka boleśnie odczuwa, decydują się zapewnić jej opiekę. Dziewczynka trafia do Srebrnego Nowiu, domu, w którym surowe rządy sprawuje Elżbieta Murray...
 
Losy Emilki śledziłam z przejęciem, śmiejąc się, smucąc, a i ciarki grozy przeżywając. Lucy Maud Montgomery zna klucz do mojego serca bez względu na to, czy mam -naście, czy więcej lat. Swoją drogą, ciekawe, jak Emilkę odebrałabym w wieku na przykład lat sześćdziesięciu... Jeśli będę żyła, sprawdzę. Co mnie urzeka w powieści? Bogactwo wrażeń. W wykreowanym świecie wzruszenia przeplatają się z humorem, poezja z prozą codziennego życia, marzenia z twardą rzeczywistością. Jest przyjaźń, ale i podstępna rywalizacja. Sympatia i odrzucenie. Miłość i śmierć. Życie w pełni.
 
A za wszystkim wydaje się stać ciepła i mądra Lucy. Wszak "Emilka ze Srebrnego Nowiu", to w dużej mierze powieść o niej samej. I o mnie także. Wygląda na to, że jesteśmy "pokrewnymi duszami", choć fizycznie nigdy się nie spotkamy. Na szczęście, w przestrzeni serca bariery czasu i miejsca nie mają znaczenia.
 
Montgomery uważała "Emilkę" za swoją najlepszą powieść i ja się z nią zgadzam.
Ukłony dla Mistrzyni literatury dziecięcej!
 
 
Mój egzemplarz, 1990
 
I garść cytatów:
Emilia odkrywa talent:):
- Czy umiesz śpiewać? - spytała po chwili chuda, piegowata dziewczynka, która wyobrażała sobie, że jest bardzo ładna, mimo swej chudości i piegów.
- Nie - rzekła Emilka.
- Czy umiesz tańczyć?
- Nie.
- Czy umiesz szyć?
- Nie.
- Czy umiesz gotować?
- Nie. (...)
- No, to cóż ty umiesz?
- Umiem pisać poezję.
(...) Aha, Ojcze drogi, zrobiłam wielkie odkrycie. (...) Umiem pisać wiersze. Może pisałabym je już od dawna, gdybym tylko spróbowała. Ale po pierwszym tylko dniu szkoły, honor nakazywał mi zabrać się do pisania wierszy, więc spróbowałam. To takie łatwe! 

 Młoda pisarka:
Przez chwilę zdawało jej się, że padnie na łóżko z płaczem. Nie mogła znosić w milczeniu takiego bólu i wstydu, piekącego jej serce. Wtem oczy jej padły na stary żółty zeszyt na stoliczku. W minutę później Emilka siedziała po turecku na łóżku i gorliwie pisała swym tępym, małym ołówkiem. W miarę jak palce posuwały się po liniach zeszytu, policzki jej czerwieniły się, oczy rozpalały i błyszczały coraz bardziej. Zapomniała o Murrayach, chociaż pisała o nich, zapomniała o swym upokorzeniu, chociaż opisywała to, co zaszło: pisała przez przeszło godzinę przy mdłym światełku dymiącej lampki, nie ustając w pracy ani na chwilę, chyba po to, żeby wyjrzeć przez okno i zobaczyć piękno mglistej nocy, albo żeby odszukać na dnie świadomości jakiś wyraz, który jej był potrzebny; kiedy taki wyraz się nasuwał, wydawała westchnienie zadowolenia i pisała dalej. (...) Podczas pisania minęły ból i upokorzenie. Czuła się tylko zmęczona, ale niemal szczęśliwa. Było to zabawą, takie szukanie i dobieranie słów w celu opisania wuja Wallace'a.
Lubię opisywać ludzi, których nie lubię, bardziej nawet, niż tych, których lubię.
***
 Emilka nie jest słodka:
- Och! - myślała Emilka, zaciskając pięści pod fartuchem.
- Pragnę, aby niedźwiedź, który pożarł niegrzeczne dzieci w Biblii, zjawił się tutaj i zjadł was wszystkie.
W krzakach dookoła szkoły nie było takich miłych, pożytecznych niedźwiedzi, tak że panna Brownell dokończyła czytania i wyszydzania poematu.
***
Październik w Srebrnym Nowiu:
Potem, gdy ziemniaki były gotowe, kuzyn Jimmy dawał każdemu z nich po jednym. Rozłamywali owe ziemniaki na dwie połowy, posypywali solą, którą Emilka przyniosła i ukryła pod jedną z sosen w małym pudełeczku, jedli z rozkoszą. Żaden bankiet tak nie smakował bogom, jak tym dzieciom uczta złożona z ziemniaków i soli. Wreszcie nadchodziła ciotka Laura, a częściej jeszcze dochodził jej srebrzysty głos, wołający w ciemną, mroźną dal: Emilko! 

 
 

sobota, 4 maja 2013

W błędnym kole autoanaliz - Doris Lessing: "Lato przed zmierzchem"

Zimowo-wiosenne przesilenie położyło się cieniem także na moim czytaniu. Słowa straciły smak i moc przyciągania, a biblioteczka wydała się miejscem nad wyraz ponurym i przytłaczającym. Książkowy chaos. Rozpoczęte i porzucone akapity, żaden nie zdolny do przyciągnięcia uwagi na dłuższą chwilę.
 
Spróbowałam zatem sięgnąć po audiobook i dokończyłam słuchanie powieści Doris Lessing pt. "Lato przed zmierzchem", która tkwiła gdzieś z tyłu mojej głowy niczym niedomknięta figura. Kate Brown, główną bohaterkę powieści, poznałam w nader prozaicznych okolicznościach. Kiedy ja oddawałam się prasowaniu nieskończonego zbioru ubrań (tak, tak, przesadzam, chociaż w tamtym momencie takim się wydawał;)), ona stanęła na progu życiowej zmiany.
 
Rozpoczynało się lato, rodzina rozjechała się w swoich sprawach, a Kate przyjęła propozycję dobrze płatnej pracy w charakterze tłumaczki konferencyjnej, opuszczając ramy bezpiecznego życia, nakreślone przez ówczesne społeczeństwo (szacuję, że z lat 60-tych XX-go wieku). Nie musiała już być jedynie żoną, matką i panią domu, skupioną na zaspokajaniu potrzeb innych ludzi. Otwierała się przed nią nowa przestrzeń... Tylko czym ją wypełnić, kiedy nie wie się, czego naprawdę się chce?
 
Kate Brown podróżuje, nawiązuje romans, w którym z trudem można byłoby doszukiwać się krzty namiętności, zmienia kolejne miejsca pobytu... i cały czas poddaje się wewnętrznej analizie. Myśli, myśli, myśli... Czułam, że przeczołguję się przez jej wewnętrzny świat i że to czołganie niekoniecznie prowadzi do jakiegoś celu.
 
Szczerze, nie bardzo wierzę w efektywność samotnego poszukiwania siebie na drodze intelektualnej analizy. Bez ludzkiego ciepła, bez miłości, bez słuchania głosu serca, można cały świat przemierzyć, a i tak pozostanie się istotą uwięzioną w puszce własnych myśli.
 
A kto chciałby się w puszce zamykać, zwłaszcza kiedy świat się zazielenił? ;) Ja dziękuję i z ulgą opuszczam powieściowy mikrokosmos "Lata przed zmierzchem".


 

niedziela, 7 kwietnia 2013

Yoko Ogawa: "Miłość na marginesie"


 

 
To nie jest historia romantycznej miłości. Nie znajdziemy tu nic w rodzaju: poznali się, zakochali, przeszkody pokonali. "Miłość na marginesie" to powieść daleka od schematyzmu.
Młoda kobieta, której imienia nie znamy, tuż po odejściu męża zapada na dziwną chorobę słuchu przejawiającą się nadwrażliwością na odgłosy pochodzące z zewnętrznego świata i omamami w postaci dźwięków skrzypiec oraz fletu. Wewnętrzna muzyka jest zaproszeniem do zbadania własnego wewnętrznego świata. Nasza bohaterka staje przed ważnym życiowym zadaniem: z fragmentarycznych wspomnień próbuje odtworzyć i zrozumieć historię swojego życia. Z pomocą przychodzi jej stenograf o wdzięcznym imieniu Y ;)... .
Ogawa przedstawia świat przefiltrowany przez wrażliwe zmysły bohaterki, dzięki czemu zanurzamy się w klimat pełen wyciszenia, delikatności, zmysłowości odkrywającej piękno zaklęte w detalach codziennej rzeczywistości, takich jak pierwszy śnieg, niebo widziane z balkonu, meble - antyki czy zwinne palce stenografa pracowicie zapisujące wypowiadane słowa... Dobrze było mi w tym świecie, choć wraz z bohaterką poczułam się trochę zagubiona.
"Miłość na marginesie" trafia na półkę: "do powtórnego przeczytania w przyszłości", co jest najwyższą formą docenienia:). To druga pozycja z "Serii z miotłą", na której się nie zawiodłam.
I garstka cytatów:
- Jeśli znów będę słyszała, tak jak dawniej, to co takiego usłyszę? Wydaje mi się, że wszystkie ważne w moim życiu dźwięki, jeden po drugim, odchodzą ode mnie. Kiedy opuszczę szpital, tam już nie będzie nic. Żadnego dźwięku, który chciałabym usłyszeć i zatrzymać w sercu. Skoro tak, to po co mi uszy? (...)
- Nie martw się. Masz piękny głos. Nawet jeśli wszystkie inne dźwięki znikną, twój głos zostanie.
***
Jeśli ktoś wypowiada zdanie pełne emocji, długopis, chcąc nie chcąc, wychwytuje je z powietrza i uwiecznia na papierze. W przypadku pięknych uczuć nie ma z tym problemu, ale na tym spotkaniu nikt nie miał czystych intencji. Tak jak ludzie ranili się słowami, tak moje palce zadawały ból literom.
***
Moje obecne uszy i te sprzed dziesięciu lat mają ze sobą wiele wspólnego. Myślę, że one żyły przez ten czas własnym życiem, żywiąc się wspomnieniami, których ja się wyrzekłam.
***
Dzięki tobie zrozumiałam, że powinnam być bardziej wyrozumiała dla swoich uszu. Twoje palce i te niebieskie powyginane znaki sprawiają, że mam dla siebie dużo ciepła. Myślę, że moje uszy potrzebują czegoś, co nie ma kolców. Potrzebują wspomnień, które czas wypieścił i pozbawił cierni. Takich, które mnie nigdy nie zraniły. Które nie pozostawiły po sobie blizn ani bólu. Musiałam swoje uszy bardzo źle traktować i one same postanowiły o siebie zadbać.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...